سینمای مستقل و دستگاه سرکوب

 

سالهاست نظام جمهوری اسلامی ایران در عرصه هنر و سینما رخنه کرده و خصوصی‌سازی، تمامیت‌خواهی و کنترل‌گری نظام فضای «سینمای مستقل و سینمای زیرزمینی ایران» را مسموم  کرده‌ است.

سازمان‌های زیر مجموعه دستگاه سرکوب جمهوری اسلامی ایران جهت بقا و ارتقای نیروی کنترل‌گر برای ایجاد شکاف مابین هنرمندان و سینماگران، مخالفِ دست‌‌ ساز خود را می‌سازند و همچنین اندیشه هنر و سینمای مستقل را به گونه‌ای که می‌خواهند در جامعه عرضه کرده و از شکاف و سردرگمی ایجاد شده، مخالفِ دست ساز خود را به خورد رسانه‌ها و جشنواره‌‌های بین‌المللی می‌دهند تا از چنین مسیری به سرمایه‌‌های سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کلان نیز دست پیدا کنند. 

استقلال اندیشه و مالی در تولید اثر سینمایی یکی از بزرگترین خطرات برای نظام حاکم است. به همین جهت حکومت اسلامی ایران با خصوصی‌سازی سرمایه‌های سینمایی و در اختیار گذاشتن سرمایه‌های کلان به واسطه‌ سازمانهای زیر مجموعه دولتی مفاهیم سینمای مستقل را به کلی تخریب کرده است. دولت سرکوبگر با در اختیار گرفتن ایدئولوژی مسلط به تصویر و سینما که مخاطبین گسترده‌تری را در برمی‌گیرد و امکان شکل دهی افکار عمومی را دارد، در هر لایه‌‌ای در هنر و بخصوص سینما نفوذ کرده تا تمام مراحل تولید و پخش سینما را تحت سیطره خود قرار دهد. نظام توتالیتر و کنترل‌گر حاکم به کنترل فضای تولید و ساخت و پخش آثار سینمایی بسنده نکرد. از آنجا که سینما را یکی از نمایندگان نظام جمهوری اسلامی و ایران در عرصه جهانی می‌دانست در طی بیست سال اخیر به فستیوالها و روابط بین المللی توسط مدیوم سینما نفوذ کرده و در عرصه جهانی تلاش کرد تا اعتبار بین المللی را جهت ارتقای موجودیت نظام حاکم کسب کند و عادی سازی شرایط حاکم را به نمایش بگذارد. در این دوران سینمای ایران همواره نمایندگانی در عرصه‌ی فستیوالهای جهانی معرفی کرده است که ذاتا فیلمها با ایدئولوژی اسلام سیاسی حاکم فاصله نداشته بلکه در خدمت بازتولید تفکرات پدر سالاری و مردسالاری، زن ستیزی و دگر‌ستیزی با ظاهری مخالف‌خوان قرار داشته که تقویت همان زیرساخت‌های نظم حاکم بوده است. یکی از نمونه‌های بارز این نوع سینما فیلم «برادران لیلا» ساخت «سعید روستایی» است. 

نظام و سیستم ‌وزارت ارشاد با سانسور، توقیف وعدم شفافیت پیچیدگی‌های غیر قابل پیش بینی را در سینمای ایران حاکم کرده است. خصوصی‌سازی فضای تولید سینما ماجرا را بسیار پیچیده‌تر کرده است. نظام مسلط و کنترل‌گر، توقیف و سانسور در تصویر برایش کفایت نکرد و در جهت ارتقای اهداف و عملکردش طی سال‌های گذشته دو فیلمساز«محمد رسول اف و جعفر پناهی» را در مسیر ساخت فیلمی به اصطلاح زیرزمینی دستگیر کرد. شگردهای سیاسی مابین زندان و سینما تصویر تازه‌ای به جهان غرب داد و همچنین بازی‌‌‌های رسانه‌ای و بین المللی دستاوردهای بیشماری را همچون جوایز و سرمایه‌های شخصی برای دو فیلمساز نامبرده به ارمغان آورد به طوری‌ که چهره‌‌‌ای جهانی از سلبریتی‌های فیلمساز- سیاسی ساخت. 

سالهاست که دستاوردهای سینمای ایران با اسارت سازنده‌ی فیلم، ممنوع‌الخروجی و توقیف فیلم گره‌ خورده است. نظام با مخدوش کردن هویت فیلم و اندیشه مستقل، آزادی بیان و اجرای ایده‌ها و خلاقیت را در مسیر فیلمسازی از فیلمسازان و سینمای مستقل سلب کرد و به گونه‌ای فریبکارانه فیلمسازان و مخالفان دست ساز خود را وارد عرصه جهانی کرد و این محدودیت، محرومیت، ممنوع‌الخروجی و احکام سنگین زندان بود که در تصویر سینما انعکاس پیدا کرد و قضاوت در اثر را تحت تاثیر قرار داد. اکنون زندان بودن، توقیف فیلم، عدم مجوز، ممنوع الخروجی فیلم‌ساز، بازی‌ با حبس‌های خانگی و حکمهای عجیب و غریب است که در مدیای جهانی مرکزگرا عاملیت اصلی موفقیت فیلمها و دیده شدن اثر می‌شود و امکان قضاوت اثر را دور از این هیاهوی جنجالی که ایجاد کننده‌ی آن نظام حاکم است را گرفته و از حقانیت مفاهیم اصیل سینمای مستقل و اندیشه‌ی مستقل می‌کاهد. 

حال پرسش اصلی این است که نظام جمهوری اسلامی تجربه‌ی دو فیلمساز «محمد رسول اف و جعفر پناهی» را با حکمهای ناشایست غیر انسانی حبس و زندان داشته‌ و همچنین شاهد بوده است که توقیف، حبس، زندان و ممنوع الخروجی عاملیت اصلی ساخت چهره‌های جهانی از این دو فیلمساز است و همچنان در طی سالهای ممنوع الکاری و ممنوع الخروجی به فیلمسازی ادامه داده‌اند و هر دو سال یک فیلم در فستیوالهای الف جهانی عرضه کرده‌اند و موفق به دریافت جوایز فرهنگی و اقتصادی بیشماری هم شده‌اند. با توجه به چنین تجربه‌ی پر هزینه‌ای برای سیستم نظام جمهوری اسلامی باید پرسش کرد چطور همان مسیر و حکم‌های غیرانسانی توقیف ، حبس، زندان و اسارت را برای «سعید روستایی» تکرار می‌کنند؟ 

 

آندریا لوکا زیمرمان، یک غریبِ راه

آندریا لوکا زیمرمان، یک غریبِ راه

نویسنده: آرمین اعتمادی سینمای آندریا لوکا زیمرمان، اساساً درباره‌ی فضای خالی و روایت‌نشده‌ی بین سطور است. او دست روی انسان‌های رانده‌شده‌ای می‌گذارد که در رسانه، در تاریخ و در هیچ متریال قابل فروش دیگری، اثری از آن‌ها دیده نمی‌شود، گو اینکه وجود ندارند. آندریا...

گفتگوی ردکات با «شادی کرم‌رودی» درباره‌ی دو فیلم کوتاهش « آبی می‌شود و هرگز، گاهی، همیشه » 

گفتگوی ردکات با «شادی کرم‌رودی» درباره‌ی دو فیلم کوتاهش « آبی می‌شود و هرگز، گاهی، همیشه » 

هرگز، گاهی، همیشه، ترنج با دانستن رازی درباره خواهر دبیرستانی‌اش، در برزخ تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد. آبی می‌شود، پری سعی دارد تا بر خشونت خانگی که برادرزاده سه ساله‌اش متحمل شده، سرپوش بگذارد. بیوگرافی:  شادی کرم‌رودی، بازیگر و فیلمساز ایرانی،  متولد ۱۳۶۹ در تهران است و...

گفتگوی ردکات با مریم بختیاری درباره فیلم کوتاهش « بالا افتادن »

گفتگوی ردکات با مریم بختیاری درباره فیلم کوتاهش « بالا افتادن »

خلاصه فیلم: شبی در شرکتی که آدم ها به آن خواب سفارش می دهند،خواب مردی مطابق سفارشش پیش نمی رود. مریم بختیاری فیلمساز و بازیگر متولد ۱۹۹۵ در تهران است. او فارغ التحصیل کارشناسی ارشد سینما از دانشکده‌‌ی هنرهای زیبا دانشگاه تهران است. فیلم کوتاه اول او "بالا افتادن" موفق...

گفتگوی ردکات با پیوند اقتصادی درباره‌‌ فیلم کوتاهش تجزیه

گفتگوی ردکات با پیوند اقتصادی درباره‌‌ فیلم کوتاهش تجزیه

پیوند اقتصادی متولد سال ۱۳۷۵ در تهران و فارغ التحصیل رشته‌ی سینما، گرایش تدوین از دانشگاه هنر تهران و دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی ادبیات نمایشی در دانشگاه تربیت مدرس است. او تجربه‌ی تدوین بیش از ۳۰ فیلم کوتاه و یک فیلم بلند را دارد. تجزیه اولین فیلم به نویسندگی و...

امنیت بدن و خانه

امنیت بدن و خانه

تحلیلی بر پنج فیلم کوتاه از زنان فیلمساز جوان از ایران، ترکیه، لبنان و فلسطین که به زودی در سی و دومین دوره‌ی فستیوال فیلم رین‌دنس در شهر لندن به انتخاب مانیا اکبری به نمایش گذاشته می‌شوند. نویسنده: پگاه پزشکی، مانیا اکبری  تروما، بدن و جغرافیا مفاهیم پیچیده و درهم...

گفتگوی ردکات با خزر معصومی 

گفتگوی ردکات با خزر معصومی 

خزر معصومی، متولد ۱۳۶۲ در تهران است. در سال ۱۳۸۰ تحصیلات خود را در دوره‌ی کارشناسی حقوق دانشگاه تهران آغاز کرد. در زمستان ۱۳۸۲ برای بازی در نقش ارغوان فیلم به رنگ ارغوان به ابراهیم حاتمی‌کیا معرفی و برای این نقش انتخاب شد. زمان کوتاهی پس از اتمام فیلمبرداری، بازی در...

گفتگوی ردکات با نفیسه زارع در مورد فیلم کوتاهش باغ وحش 

گفتگوی ردکات با نفیسه زارع در مورد فیلم کوتاهش باغ وحش 

 خلاصه فیلم: «رعنا، پدرت برای همیشه رفته. ما از این به بعد با هم زندگی می‌کنیم» این خبر را مادر رعنا در باغ‌وحش به او می‌­گوید. رعنای شش‌ساله، شب قبل خوابِ گوزنی را دیده که امروز از باغ‌وحش فرار کرده و قفسش خالیست. بیوگرافی: نفیسه زارع، متولد ۱۹۹۱ در تهران است. او...

گفتگوی ردکات با سپیده برنجی درباره فیلم کوتاهش «رآی»

گفتگوی ردکات با سپیده برنجی درباره فیلم کوتاهش «رآی»

سپیده برنجی، شاعر، نویسنده، کارگردان، مدرس و مدیر مدرسه فیلم ماجرا است. او دانش آموخته رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی و رشته سینما در مقطع کارشناسی ارشد است. فیلم کوتاه او «رآی» برگزیده جشنواره‌های مهم فیلـم کوتـاه ایـران و بیش از ۴۰...

گفتگوی ردکات با اسما ابراهیم‌زادگان درباره فیلم کوتاهش منطقه

گفتگوی ردکات با اسما ابراهیم‌زادگان درباره فیلم کوتاهش منطقه

اسما ابراهیم زادگان متولد ۱۳۶۵، لیسانس کارگردانی تاتر، دستیار اول و برنامه ریز فیلم سینمایی« ماهی و گربه» ۱۳۹۲، دستیار اول و برنامه ریز فیلم سینمایی «هجوم» ۱۳۹۶، برنامه ریز فیلم سینمایی «تومان» ۱۳۹۷، نویسنده و کارگردان فیلم کوتاه «حفره مشترک» ۱۳۹۵، برنده جایزه بهترین...

گفتگوی ردکات با نسرین محمدپور درباره‌ فیلم کوتاه  « بیست و یک هفته»

گفتگوی ردکات با نسرین محمدپور درباره‌ فیلم کوتاه « بیست و یک هفته»

نسرین محمد پور متولد ۱۳۶۸ مشهد ، دانش آموخته سینما، جامعه شناسی و مطالعات زنان، مددکار اجتماعی و پژوهشگر  فیلمساز حوزه  زن و خانواده، آثار وی شامل : فیلم داستانی زحل  با محوریت موضوعی  ازدواج کودکان۱۴۰۱    فیلم مستند از یاد برده ها مستند۱۳۹۵، پژوهشی با محوریت موضوعی...