نقد فیلم  «ناحیه مورد علاقه» به کارگردانی جاناتان گلزر 

نویسنده: امین بزرگیان

فیلم درخشان « منطقه مورد نظر / The zone of interest» با شواهد روشنی که جاناتان گلزر، کارگردان، نشان‌مان می‌دهد اثری درباره «اکنون» است. فیلم با اینکه درباره‌ی رویدادی تاریخی است (کشتار نازیسم) اما به تداوم فاجعه تا اکنون می‌پردازد. 

خانواده یکی از فرماندهان ارشد اس‌اس، دیوار به دیوار آشویتس ساکن‌ است، زندگی آرام و گرمی دارند، به تربیت فرزندان می‌پردازند، گل و گیاه پرورش می‌دهند، مهمانی می‌گیرند و نسبت به جهان زندگی‌شان نگاهی زیبایی‌شناسانه و مهربانانه‌ای دارند؛ اما ما همه این وضعیت را در پس‌زمینه‌ای از صدای تفنگ و فریادهای زندانیان می‌شنویم. هیچ سکانسی از داخل زندان و کشتار یهودیان در فیلم نیست و تصاویر تنها نشان‌دهنده‌ی یک ملودرام خانوادگی است. کارگردان برای نشان دادن فاجعه دوربین‌اش را بیرون از اردوگاه و در میان خانواده‌‌ای از مجریان کشتار گذاشته است. همین تمهید فوق‌العاده قصد دارد چیزی را بازگو کند که پیش‌تر والتر بنیامین، نویسنده یهودی آلمانی، در فلسفه تاریخ خود بازگو کرده بود که: «اينكه همه‌چيز به روال عادی پيش می‌رود، خود همان فاجعه است

در سکانس‌های پایانی فیلم، خدمه کوره‌های آدم‌سوزی را می‌بینیم که با دقت در حال نظافت و جمع‌آوری خاکسترهای کشتگان هستند. این صحنه به سرعت به داخل موزه‌ای در زمان اکنون سوییچ می‌شود که اینبار خدمه در حال تمیز کردن محوطه یادمان کشتگان نازیسم هستند، با همان البسه و دقت. در پی‌رنگ این دو تصویر نوعی قرابت مدنظر بوده است: مواجهه‌ی کلبی‌مسلکانه، با طمأنینه و فرمال با فاجعه. کارگردان همانگونه که در پس‌زمینه فیلم اشاره‌ به فاجعه‌ای در گذشته (آشویتس) دارد، همین فُرم بیانی را برای اشاره به فاجعه‌ای در اکنون مد نظر گرفته است. او تنها با نشان دادن خدمه موزه که در حال عرضه‌ی زیبایی‌شناسانه تاریخ فاجعه‌اند، فاجعه کنونی را نشان می‌دهد. 

نویسنده: امین بزرگنیا

می‌دانیم که به سبب قدرت هژمونیک فاجعه‌ی نازیسم بر ذهن سوژه مدرن، آثار بسیاری در این‌باره تا به کنون ساخته شده است. صنعت سینما و نیز نظم سیاسی موجود از سخن‌گویی درباره نازیسم بسیار استقبال می‌کند. انعکاس پر تلؤلؤ این فاجعه در هنر و فلسفه  خصلت ویژه‌ای به جنگ دوم جهانی بخشیده است تا حدی که توانسته بقیه فجایع مدرن انسانی را در انعکاس درخشنده خود پنهان کند. فیلم ناحیه مورد علاقه سعی می‌کند از درخشندگی فاجعه نازیسم در ذهن انسان متأخر مدرن برای توجه به تمدید فاجعه در شکل‌های مختلف بهره بگیرد. فیلم گلزر در هر لحظه ما را به یافتن شکل‌های گوناگون نازیسم در اطرافمان فرا می‌خواند. فیلم حاوی یک سکانس محوری است که می‌تواند بیش از هر چیزی تماشاچیان را به «اکنون» متوجه سازد: افسر اس‌اس به محل جنایتش باز می‌گردد و فیلم با لحظه بازگشت او به پایان می‌رسد. این بازگشت، بازگشت جاویدان فاجعه است. به تعبیر آدورنو در دیالکتیک روشنگری، نازیسم صرفاً یک واقعه نبود. آن سینما و هنری که فاشیسم را در مقام یک واقعه‌ی به پایان رسیده تصویر می‌کند، قصد دارد راه تأمل و مقابله با فاجعه جاری را مسدود کند.

صرفنظر از دیدگاه کارگردان، فیلم برای من روایتی است توصیفی و گزارش‌گونه از رابطه میان شهرک‌نشینان اسراییلی و غزه. کارگردان با نمایش زندگی همسایگان اردوگاه غزه، فاجعه‌ای که در آن بیرون می‌گذرد را نمایش می‌دهد. خونسردی و بی‌تفاوتی نسبت به ستم، مضمون اصلی داستان است. وسوسه می‌شوم که تمام شهرک‌ها و خانه‌های جهان را در موقعیت شهرک‌نشینان ِ همسایه‌ی غزه-آشویتس ببینم. اگر مواجهه‌ی اخلاقی در قبال فاجعه، به تعبیر امانوئل لویناس، پذیرش مسئولیت تام است، این وسوسه بیراه نیست؛ مسئولیتی که همواره خود را می‌باید همسایه‌ی دیگریِ تحت ستم بیابد.

تلألویی از امید را فیلم البته گشوده نگه می‌دارد: مادر بزرگی که خانه دخترش را که همسایه اردوگاه است ترک می‌کند، یا دختر بچه‌ای که برای زندانیان در دل تاریکی شب سیب‌ می‌گذارد.

آندریا لوکا زیمرمان، یک غریبِ راه

آندریا لوکا زیمرمان، یک غریبِ راه

نویسنده: آرمین اعتمادی سینمای آندریا لوکا زیمرمان، اساساً درباره‌ی فضای خالی و روایت‌نشده‌ی بین سطور است. او دست روی انسان‌های رانده‌شده‌ای می‌گذارد که در رسانه، در تاریخ و در هیچ متریال قابل فروش دیگری، اثری از آن‌ها دیده نمی‌شود، گو اینکه وجود ندارند. آندریا...

گفتگوی ردکات با «شادی کرم‌رودی» درباره‌ی دو فیلم کوتاهش « آبی می‌شود و هرگز، گاهی، همیشه » 

گفتگوی ردکات با «شادی کرم‌رودی» درباره‌ی دو فیلم کوتاهش « آبی می‌شود و هرگز، گاهی، همیشه » 

هرگز، گاهی، همیشه، ترنج با دانستن رازی درباره خواهر دبیرستانی‌اش، در برزخ تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد. آبی می‌شود، پری سعی دارد تا بر خشونت خانگی که برادرزاده سه ساله‌اش متحمل شده، سرپوش بگذارد. بیوگرافی:  شادی کرم‌رودی، بازیگر و فیلمساز ایرانی،  متولد ۱۳۶۹ در تهران است و...

گفتگوی ردکات با مریم بختیاری درباره فیلم کوتاهش « بالا افتادن »

گفتگوی ردکات با مریم بختیاری درباره فیلم کوتاهش « بالا افتادن »

خلاصه فیلم: شبی در شرکتی که آدم ها به آن خواب سفارش می دهند،خواب مردی مطابق سفارشش پیش نمی رود. مریم بختیاری فیلمساز و بازیگر متولد ۱۹۹۵ در تهران است. او فارغ التحصیل کارشناسی ارشد سینما از دانشکده‌‌ی هنرهای زیبا دانشگاه تهران است. فیلم کوتاه اول او "بالا افتادن" موفق...

گفتگوی ردکات با پیوند اقتصادی درباره‌‌ فیلم کوتاهش تجزیه

گفتگوی ردکات با پیوند اقتصادی درباره‌‌ فیلم کوتاهش تجزیه

پیوند اقتصادی متولد سال ۱۳۷۵ در تهران و فارغ التحصیل رشته‌ی سینما، گرایش تدوین از دانشگاه هنر تهران و دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی ادبیات نمایشی در دانشگاه تربیت مدرس است. او تجربه‌ی تدوین بیش از ۳۰ فیلم کوتاه و یک فیلم بلند را دارد. تجزیه اولین فیلم به نویسندگی و...

امنیت بدن و خانه

امنیت بدن و خانه

تحلیلی بر پنج فیلم کوتاه از زنان فیلمساز جوان از ایران، ترکیه، لبنان و فلسطین که به زودی در سی و دومین دوره‌ی فستیوال فیلم رین‌دنس در شهر لندن به انتخاب مانیا اکبری به نمایش گذاشته می‌شوند. نویسنده: پگاه پزشکی، مانیا اکبری  تروما، بدن و جغرافیا مفاهیم پیچیده و درهم...

گفتگوی ردکات با خزر معصومی 

گفتگوی ردکات با خزر معصومی 

خزر معصومی، متولد ۱۳۶۲ در تهران است. در سال ۱۳۸۰ تحصیلات خود را در دوره‌ی کارشناسی حقوق دانشگاه تهران آغاز کرد. در زمستان ۱۳۸۲ برای بازی در نقش ارغوان فیلم به رنگ ارغوان به ابراهیم حاتمی‌کیا معرفی و برای این نقش انتخاب شد. زمان کوتاهی پس از اتمام فیلمبرداری، بازی در...

گفتگوی ردکات با نفیسه زارع در مورد فیلم کوتاهش باغ وحش 

گفتگوی ردکات با نفیسه زارع در مورد فیلم کوتاهش باغ وحش 

 خلاصه فیلم: «رعنا، پدرت برای همیشه رفته. ما از این به بعد با هم زندگی می‌کنیم» این خبر را مادر رعنا در باغ‌وحش به او می‌­گوید. رعنای شش‌ساله، شب قبل خوابِ گوزنی را دیده که امروز از باغ‌وحش فرار کرده و قفسش خالیست. بیوگرافی: نفیسه زارع، متولد ۱۹۹۱ در تهران است. او...

گفتگوی ردکات با سپیده برنجی درباره فیلم کوتاهش «رآی»

گفتگوی ردکات با سپیده برنجی درباره فیلم کوتاهش «رآی»

سپیده برنجی، شاعر، نویسنده، کارگردان، مدرس و مدیر مدرسه فیلم ماجرا است. او دانش آموخته رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی و رشته سینما در مقطع کارشناسی ارشد است. فیلم کوتاه او «رآی» برگزیده جشنواره‌های مهم فیلـم کوتـاه ایـران و بیش از ۴۰...

گفتگوی ردکات با اسما ابراهیم‌زادگان درباره فیلم کوتاهش منطقه

گفتگوی ردکات با اسما ابراهیم‌زادگان درباره فیلم کوتاهش منطقه

اسما ابراهیم زادگان متولد ۱۳۶۵، لیسانس کارگردانی تاتر، دستیار اول و برنامه ریز فیلم سینمایی« ماهی و گربه» ۱۳۹۲، دستیار اول و برنامه ریز فیلم سینمایی «هجوم» ۱۳۹۶، برنامه ریز فیلم سینمایی «تومان» ۱۳۹۷، نویسنده و کارگردان فیلم کوتاه «حفره مشترک» ۱۳۹۵، برنده جایزه بهترین...

گفتگوی ردکات با نسرین محمدپور درباره‌ فیلم کوتاه  « بیست و یک هفته»

گفتگوی ردکات با نسرین محمدپور درباره‌ فیلم کوتاه « بیست و یک هفته»

نسرین محمد پور متولد ۱۳۶۸ مشهد ، دانش آموخته سینما، جامعه شناسی و مطالعات زنان، مددکار اجتماعی و پژوهشگر  فیلمساز حوزه  زن و خانواده، آثار وی شامل : فیلم داستانی زحل  با محوریت موضوعی  ازدواج کودکان۱۴۰۱    فیلم مستند از یاد برده ها مستند۱۳۹۵، پژوهشی با محوریت موضوعی...